โรคนอนไม่หลับ (Insomnia)

การนอนไม่หลับ (Insomnia) ถือเป็นเรื่องธรรมดามาก ทุกคนเคยนอนไม่หลับอยู่แล้ว แต่สำหรับบางคนการนอนไม่หลับกลับมีอาการรุนแรงและต่อเนื่อง จนเข้าขั้น โรคนอนไม่หลับ

โรคนอนไม่หลับ

สาเหตุของโรคนอนไม่หลับนั้นอาจเกิดจาก :

1. ความผิดปกติในตัวเอง เช่น เคยนอนไม่หลับอยู่พักหนึ่ง ทำให้กังวลว่าคืนนี้จะหลับหรือไม่ ทำให้นอนไม่หลับ

2. ความผิดปกติภายนอก เช่น ความเครียด สภาพแวดล้อมในการนอนไม่ดี ยาหรือสารบางอย่าง เช่น ยาที่มีสารกระตุ้น อย่าง ยาลดน้ำหนัก ยาแก้หอบหืด กาแฟ ยานอนหลับ เครื่องดื่มแอลกฮอร์ เวลาการทำงาน คนที่ทำงานเป็นกะมักมีปัญหาการนอนไม่หลับ

3. อาการของโรคทางจิตเวชหรือโรคทางกาย เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้าที่มีอาการท้อแท้ เบื่ออาหาร โรคถุงลมป่องพอง โรคสมองเสื่อม โรคหายใจผิดปกติขณะหลับ (sleep related breathing disorders) โรคกรดไหลย้อน

เราสามารถแบ่งประเภทของการนอนไม่หลับได้ 3 ประเภท คือ

  • การนอนไม่หลับแบบชั่วคราว หมายถึงการนอนไม่หลับติดต่อกันเป็นเวลาหลายวัน แต่ไม่เกิน 1 สัปดาห์ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของความเครียด วิตกกังวลต่อเหตุการ์ใดเหตุการณ์หนึ่ง เช่น ทะเลาะกับคู่รัก ใกล้วันสอบ ส่วนมากอาการจะดีขึ้นภายในไม่กี่วัน หรือบางรายอาจต้องใช้ยานอนหลับช่วย และหยุดยาเมื่ออาการดีขึ้น
  • การนอนไม่หลับแบบระยะต่อเนื่อง หมายถึงการนอนไม่หลับอย่างต่อเนื่องยาวนานเป็นสัปดาห์ๆ ส่วนใหญ่มาจากความเครียดหรือเหตุการ์นั้นๆ ยังไม่คลีคลายหรือจบลง เช่น การตกงาน ปัญหาเรื่องเงิน ปัญหาครอบครัว โดยทั่วไปหากปัญหาคลี่คลายก็จะกลับมานอนหลับได้ปกติ
  • การนอนไม่หลับแบบเรื้อรัง คือการนอนไม่หลับอย่างต่อเนื่องติดต่อกันหลายเดือนหรือเป็นปีๆ สาเหตุของอาการก็เริ่มซับซ้อนมากขึ้น หลายครั้งที่ความเครียดหายไปแต่ก็ยังคงนอนไม่หลับเหมือนเดิม บางคนจดจ่อว่าคืนนี้จะนอนหลับหรือไม่ ถ้าไม่หลับแล้วพรุ่งนี้จะเป็นอย่างไร ทำให้เกิดความรู้สึกกลัวการนอน

การรักษาอาการนอนไม่หลับนั้น เราต้องหาสาเหตุและกำจัดสาเหตุ เช่นถ้าหากเกิดจากการเจ็บป่วยทางกาย หรือทางจิตก็ต้องเข้ารับการรักษาโรคนั้นๆ อาจใช้ยานอนหลับในช่วงแรกๆเท่านั้น ควรปรับพฤติกรรมการนอนและสุขลักษณะที่ดีเรื่องการนอน อย่างจัดห้องนอนให้สะอาด เงียบสงบ ไม่ร้อนหรือหนาวเกินไป เป็นต้น ควรหลับและตื่นนอนให้เป็นเวลาเดียวกันทุกๆวันจะช่วยให้วงจรการหลับ-การตื่นทำงานได้ขึ้น, หลีกเลี่ยงการดื่มสุราอย่างต่อเนื่อง เพราะมีสารเคมีออกฤทธิ์ต่อสมองทำให้นอนไม่หลับหรือหลับไม่สนิท การออกกำลังกายช่วยให้การนอนหลับดีขึ้นแต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักๆในตอนเย็นหรือก่อนนอนอย่างน้อย 2 ชั่วโมง และหลีกเลี่ยงการดูภาพยนตร์ เล่นเกมส์ที่ตื่นเต้นในช่วงเวลาก่อนเข้านอน เป็นต้น

สารอาหารบางชนิดสามารถช่วยให้เรานอนหลับได้ดีขึ้น เช่น วิตามินบี 6 ช่วยสร้างสารเซโรโทนินในสมอง ซึ่งจะช่วยควบคุมอารมณ์และการนอนหลับ , แคลเซียมและแมกนีเซียม ช่วยการทำงานของระบบประสาท ควบคุมการหดและการคลายของกล้ามเนื้อ, ทองแดง ถ้าขาดธาตุทองแดงทำให้หลับช้า มีความรู้สึกเหมือนนอนไม่เต็มอิ่ม , ธาตุเหล็ก หากร่างกายขาดธาตุนี้ทำให้นอนเร็วขึ้น แต่มักตื่นกลางดึกบ่อยๆ ,สารทริปโตแฟน เป็นกรดอมิโนที่ถูกนำมาสร้างสารเซโรโทนินและมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำงานของสารเมลาโทนินที่มีผลต่ออารมณ์และการนอนหลับ จากการวิจัยพบสารทริปโตแฟนทำให้นอนหลับเร็วขึ้น 50 เปอร์เซ็นต์ และช่วยให้หลับสนิทด้วย เป็นต้น

การนอนไม่หลับมีผลกระทบต่อเราทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน ทำให้เรารู้สึกอ่อนเพลียในเวลาทำงาน ง่วงนอน ปัญหาการนอนไม่หลับสามารถดีขึ้นได้ ถ้าเราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่างที่ส่งเสริมการนอนไม่หลับ ก็จะทำให้เรานอนหลับได้ง่ายและสนิท เมื่อตื่นมาก็จะทำให้เราสดชื่น พร้อมรับวันใหม่คะ